Paragraaf 3. Onderhoud kapitaalgoederen

Algemeen    
Deze paragraaf bevat de beleidslijnen voor het onderhoud en beheer van onze ‘kapitaalgoederen’. Het gaat om de infrastructuur incl. groenvoorzieningen (wegen, vaarwegen en kunstwerken). Daarnaast gaat het om de gebouwen waaronder het provinciehuis, de steunpunten, centraal bedienpunt en het Afsluitdijk Wadden Center. 
Uitgangspunt voor het onderhoud en beheer van de infrastructuur zijn de door Provinciale Staten in 2020 geactualiseerde beleidskaders onderhoud provinciale infrastructuur. In 2025 is dit beleidskader geëvalueerd. Uit de evaluatie blijkt dat het nodig is het beleidskader opnieuw te actualiseren. Dat pakken we in 2026 op. 

Onderhoud en planning infrastructuur 

We zijn verantwoordelijk voor het in stand houden van de provinciale infrastructuur. Het betreft wegen, fietspaden, vaarwegen met de oevers en kunstwerken.

Voor de onderdelen van de infrastructuur wordt een optimale planning gemaakt (assetmanagement) voor het jaarlijks terugkerend onderhoud (JTO) en het groot onderhoud (G.O.) op basis van inspecties en meerjarenplannen.
Voor het jaarlijks terugkerend onderhoud en het groot onderhoud worden jaarlijks middelen beschikbaar gesteld, aansluitend bij het door Provinciale Staten vastgestelde onderhoudsniveau. Daarnaast is er nog het dagelijks onderhoud wat vooral bedoeld is om de beschikbaarheid van de infrastructuur te borgen (calamiteiten en storingen).

Wij werken volgens de methodiek van Assetmanagement. Assetmanagement betreft het continue proces van beleid en strategie, beheren en programmeren, plannen en voorbereiding, bouwen onderhouden en exploiteren, inspecteren en analyseren en evalueren en bijsturen waarbij er optimaal gestuurd wordt op risico’s, prestaties en kosten. 

Van alle assets wordt de conditie bepaald op basis van het schouw- en inspectieplan. Op basis van de gegevens uit de beheersystemen wordt jaarlijks een onderhoudsmeerjarenplanning (MJP) opgesteld. Het opstellen van het  MJP is een onderdeel van beheren en programmeren.

In het jaarlijkse Uitvoeringsprogramma Regionaal Mobiliteits Programma (RMP) is de uitvoeringsplanning van het groot onderhoud opgenomen.

In de PS vergadering van 29-6-2022 is besloten om de kwaliteit van ons onderhoud met ingang van 2023 terug te brengen naar een ‘6’. Hiermee wordt nog een voldoende onderhoudsniveau gegarandeerd. In het verlengde hiervan kijken we ook naar mogelijkheden om met het onderhoud aan andere provinciale doelen bij te kunnen dragen. Met als uiteindelijk streven het zo doeltreffend mogelijk uitvoeren van onderhoud. 

Gebouwen
De provinciale gebouwen en bedrijfsgebouwen bestaan uit het Provinciehuis, het kantoor Uitwellingerga, de steunpunten, het centrale bedienpunt (Swettehûs), het Afsluitdijk Wadden Center en diverse busstations. Het onderhoud is gericht op het duurzaam in stand houden van deze gebouwen.

Provinciehuis 
Voor het Provinciehuis is een meerjaren onderhoudsplan (MJOP) voor een periode van 50 jaar opgesteld. Met dit plan wordt gewaarborgd dat het gebouw en de daarin aanwezige installaties, apparatuur, losse en vaste inrichting op een goede wijze worden beheerd, geëxploiteerd en onderhouden. Het meerjaren onderhoudsplan is opgesteld op basis van de NEN-2767 (conditiemeting). In het meerjaren onderhoudsplan zijn het jaarlijks onderhoud, het groot onderhoud en de vervangingsinvesteringen opgenomen.
Het jaarlijks onderhoud is nodig om de bedrijfszekerheid van het gebouw en de installaties te waarborgen, de veiligheid te kunnen garanderen en de uitstraling van het gebouw in stand te houden. Dit onderhoud wordt uitgevoerd om te voldoen aan regelgeving (bijvoorbeeld ARBO en NEN) en verzekerd te zijn van ondersteuning van de leverancier (bijvoorbeeld garantiebepalingen).

Het niet jaarlijks onderhoud betreft het niet reguliere en groot onderhoud aan het gebouw, installaties, apparatuur en inrichting. Dit omvat onder meer onderhoud aan dakbedekking, gevels, zonwering, vloeren, wanden, verwarming, koeling, verlichting, liften, brandbeveiliging en binnen- en buitenschilderwerk. De uitvoering vindt gemiddeld om de 5 tot 10 jaar plaats.
Voor het beheer en onderhoud van het provinciehuis is, na een aanbestedingsprocedure in 2023, een overeenkomst voor 5 jaar (maximaal 9 jaar) aangegaan met drie partijen voor het onderhoud (bouwkundig, elektrotechnisch en werktuigbouwkundig).

De vervangingsinvesteringen zijn begroot op basis van de economische levensduur (afschrijvingstermijn). Op het beslismoment van de feitelijke vervanging wordt onderzocht of het betreffende onderdeel nog langer mee kan.
De lasten van het dagelijks en jaarlijks terugkerend onderhoud zijn opgenomen in de structurele lasten en het groot onderhoud staat jaarlijks voor een vast bedrag opgenomen in de begroting. Op basis van de programmering wordt het meerder of mindere beschikt of gevormd vanuit de Reserve groot onderhoud gebouwen.

Overige bedrijfsgebouwen
De overige (bedrijfs)gebouwen omvatten onder meer voormalige dienstwoningen, schiphuizen, Skûlherne en aangekochte panden t.b.v. natuur- of infraprojecten.

We werken aan de herstructurering van de steunpunten. Onderdeel hiervan is het lopende onderzoek naar routeoptimalisatie voor de gladheidbestrijding. De uitkomsten van dit onderzoek zijn bepalend voor de toekomstige inrichting en het gebruik van de (wegen)steunpunten. Bij het onderhoud wordt hierop geanticipeerd door terughoudend om te gaan met investeringen, om mogelijke desinvesteringen te voorkomen.

De energiemaatregelen bij de meeste steunpunten zijn inmiddels gerealiseerd. Voor de steunpunten Bolsward en Wolvega zijn deze maatregelen tijdelijk uitgesteld, in afwachting van de resultaten van de routeoptimalisatie.

Voor de voormalige dienstwoningen zijn we bezig met het reguliere onderhoud. Alle gebouwen zijn opgenomen in het assetmanagementsysteem. Het doel is om zowel de gebouwen als de aanwezige installaties planmatig en doelmatig te beheren en onderhouden. We werken aan een meerjarenonderhoudsplan op basis van de NEN-2767-systematiek (conditiemeting). Dit plan omvat het jaarlijks onderhoud, het niet-jaarlijks onderhoud en de vervangingsinvesteringen.

Het onderhoud is gericht op het waarborgen van een veilig en bedrijfszeker functioneren van de gebouwen en de daarin aanwezige installaties, binnen de geldende wet- en regelgeving. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen regulier onderhoud en planmatig onderhoud.

Het planmatig onderhoud omvat werkzaamheden aan bouwkundige en installatietechnische onderdelen, zoals daken, gevels, installaties en beveiligingsvoorzieningen. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd op basis van een meerjarige planning.

Verder worden er nog een aantal “tijdelijke opstallen”, voornamelijk boerderijen, onderhouden. Deze zijn aangekocht in het kader van een natuur-, infra- of ander project of doel. Hoewel het tijdelijke aankopen zijn en sommige binnen het jaar weer worden doorverkocht of gesloopt, zijn enkele panden al tussen de 5 en 10 jaar (of langer) in provinciaal bezit. Hoewel er geen “hard besluit” aan ten grondslag ligt, is afgesproken dat alleen het woongedeelte en hoofdgebouw minimaal worden onderhouden. Dit omdat vaak de toekomstige bestemming niet vast ligt. Hierdoor kan er aan de overige opstallen enige verpaupering en mogelijk waardevermindering optreden. De onderhoudskosten worden uit de betreffende projectmiddelen betaald. We streven er wel naar de gebouwen technisch gezien in een goede staat van onderhoud te houden.  Afgelopen jaren is er slechts minimaal onderhoud uitgevoerd. 

Overzicht bestede middelen 2025 van het jaarlijks onderhoud (incl. beheerskosten en afschrijving).

Toelichting is terug te vinden bij de betreffende beleidsvelden