Programma 7: Provinciefinanciën

De raming van het provinciefonds voor onze provincie is gebaseerd op de decembercirculaire 2025 van het rijk. Deze raming bestaat  deels uit de algemene uitkering en deels uit zogenoemde decentralisatie-uitkeringen.  Deze laatste uitkering worden voor een bepaald doel aan de provincie toegekend. In onderstaande tabel is aangegeven hoe de raming is opgebouwd.  

Toelichting
De totale inkomsten uit het provinciefonds in 2025 bedragen € 314,2 mln.  Een deel hiervan betreft de afrekening over 2024 ad.  € 551.000,- negatief.  Tevens is een deel van de inkomsten via het begrotingssaldo doorgeschoven naar 2026 e.v.  ter dekking van toekomstige uitgaven voor betreffende onderwerpen. Het gaat daarbij om een bedrag van afgerond € 3,6 mln.  De in 2025 verantwoorde baten voor 2025 komen daarmee op € 310,6 mln. 

De raming van de opcenten is gebaseerd op de realisatie van de ontvangsten in 2024. Daarnaast wordt jaarlijks gekeken naar de ontwikkeling van de omvang van het wagenpark waarover belasting wordt geheven. 

Het rijk stelt jaarlijks het maximale niveau van de opcentenheffing vast. Het verschil tussen dit maximale tarief en het feitelijk door de provincie gehanteerde tarief voor de opcenten bepaalt de zogenoemde onbenutte belastingcapaciteit. Voor onze provincie bedraagt de onbenutte belastingcapaciteit in 2025 circa € 45,9 mln.

De samenstelling van de opcenten inclusief een nadere toelichting is opgenomen in paragraaf 1 Provinciale heffingen. 

Toelichting
De opbrengst opcenten MRB is in 2025 iets lager uitgevallen dan begroot doordat de belastingdienst nog een correctie over de afdracht 2024 en 2025 heeft toegepast. 

Hieronder een overzicht van de realisatie en begroting opcenten met het aantal opcenten (aantal punten) en de gemiddelde opbrengst per punt. Dit voor de realisatie 2024, begroting 2025 en de realisatie 2025. 

De provincie Fryslân neemt deel in het aandelenkapitaal van een aantal bedrijven. In het onderstaande overzicht staan de begrote- en gerealiseerde dividenden. 

Toelichting
Het dividend van Alliander is hoger dan primitief begroot omdat de door de ACM gereguleerde tarieven die Alliander mag doorberekenen aan haar klanten hoger uitvielen dan verwacht. De hogere tarieven dienen ter dekking van de hoge investeringslasten, maar zorgen ook voor een hogere omzet en winst. 

De overige dividenden zijn conform planning ontvangen.

In de onderstaande tabel staan de rentebaten en – lasten van de financiering van de provinciale uitgaven voor 2025.

In paragraaf 4 Financiering en beleggingen wordt hierop een nadere toelichting gegeven.

Toelichting:
Rentelasten
Provincie Fryslân heeft geen bancaire rentelasten. Wel worden de vanuit het rijk vooruit ontvangen RSP-gelden ieder jaar geïndexeerd totdat de gelden zijn uitgegeven/geïnvesteerd. 

Rentebaten
Er is in 2025 meer kortlopende rente ontvangen dan begroot. Dit komt door minder hoge provinciale uitgaven en de ontvangst van extra Rijksgelden die niet waren begroot.

De rentebaten van de Leningen aan decentrale overheden zijn conform planning gerealiseerd. 

De rentebaten van het Hybride kapitaal viel hoger uit omdat de Nederlandse Waterschapsbank in 2025 heeft besloten om het Hybride kapitaal langer te willen lenen. Er was uitgegaan van aflossing op 1 september 2025.

De rentetoerekening vaste activa is lager uitgevallen omdat we, volgens onze voorschriften, geen rente mogen toerekenen aan de balanspost Strategische Grond Voorraad. Aangezien wij geen exploitatiepost hiervoor in de begroting hebben staan is de rentetoerekening komen te vervallen.

De rentebaten komen ten gunste van de algemene middelen

Hieronder wordt een specificatie van de overige algemene dekkingsmiddelen weergegeven.

Toelichting
Lasten:
De lening herstelplan Thialf betreft de rentetoerekening aan de lening. Deze wordt toegevoegd aan de voorziening lening deelnemingen vanuit de reserve lening Thialf.

Ten laste van de reserve risicobuffer is het vormen van de voorziening voor de afwaardering van NOM en FOM gebracht ad. € 2 mln.. Daarnaast is een stukje van de voorziening die eerder gevormd is voor de afwaardering van FSFE teruggevallen naar deze reserve (€ 0,2 mln.) .

Risicoreserve strategische grondvoorraad: Op basis van de taxatiewaarde van de gronden is een bedrag van € 0,5 mln. afgewaardeerd. Hiervoor is een voorziening gevormd.

Het voorwaardelijk budget breed cofinancieringsbudget is het restant bedrag van de in 2025 niet voor concrete projecten ingezet cofinancieringsbudget. Deze gaat via de reserve breed cofinancieringsbudget mee naar volgend jaar.

Baten:
Risicobuffer betreft de rentebaten voor uitgezette middelen.

De provincie voert een aantal werkzaamheden voor derden uit waarvoor een vergoeding wordt ontvangen.
De component bedrijfsvoering (inzet capaciteit) hierin is opgenomen in programma 6 Bedrijfsvoering.
De overige lasten zijn in principe geraamd in de inhoudelijke beleidsprogramma’s, tenzij er geen directe relatie is met de doelen en resultaten van de provincie.
In dat geval worden de lasten in dit beleidsveld geraamd. De lasten worden gedekt door de bijdrage van derden die wij hiervoor ontvangen.

Hieronder is een overzicht opgenomen van de betreffende werken voor derden.

Onvoorzien wordt gebruikt voor posten die niet toe te rekenen zijn aan een specifiek beleidsprogramma.

Toelichting
De post afwikkeling subsidies voorgaande jaren betreft lagere subsidievaststellingen waarbij het oorspronkelijke budget niet meer in de begroting is opgenomen. Na de wijziging van de begroting bij het autorisatiemoment zijn er nog subsidies afgerekend waardoor er een positief saldo van € 740.000 is ontstaan.

De post dubieuze debiteuren betreft de afboeking van de voorziening dubieuze debiteuren in verband met oninbaarheid van deze vorderingen.

De post zwerfafval 2023 en 2024 betreft een bijdrage die wij nog ontvangen hebben over voorgaande jaren. Hier staan geen lasten meer tegenover vandaar dat deze als onvoorzien in de begroting is opgenomen.