Programma 2: Infrastructuur

Portefeuillehouder

Terug naar navigatie - Programma 2: Infrastructuur - Portefeuillehouder

Gedeputeerde M.A.C. de Vries

Wat hebben we gezien?

Terug naar navigatie - Programma 2: Infrastructuur - Wat hebben we gezien?

We zien dat ontwikkelingen op mondiaal en  landelijk niveau van invloed zijn op de resultaten binnen deze paragraaf.  Zo blijft de  stikstofproblematiek, netcongestie en problemen met de aanleg van kabels en leidingen van invloed op de voortgang van projecten. Dat geldt ook voor de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en de kostenstijgingen van materiaal. Daarnaast merken we dat op Rijksniveau het accent meer op het onderhoud van infrastructuur komt te liggen  in plaats van nieuwbouw. De focus op onderhoud heeft gevolgen gehad voor onderhandelingen over nieuwe (Rijks)projecten in Fryslân, zoals de Lelylijn en het spooraquaduct HRMK.  Wel heeft het Rijk besloten om vier bruggen in het PM-kanaal te vervangen door nieuwe bruggen.  

Het onderhoud van onze infrastructuur voldoet aan het door PS vastgestelde niveau '6'.  Dat blijkt uit de recente evaluatie van het beleidskader voor het onderhoud van onze infrastructuur. Tegelijkertijd zien we verschillende ontwikkelingen en risico's waardoor het nodig is om het beleidskader te actualiseren. Verder zien we een mobiliteitstransitie naar verduurzaming, maar ook een beweging naar toegankelijke mobiliteit voor alle lagen van de samenleving. Hierop spelen we binnen de Friese mobiliteitsprojecten in. Ook in 2025 zien we helaas een stijging in verkeersongevallen, zowel in Fryslân als landelijk. De nieuwe Integrale Visie Verkeersveiligheid 2026-2034 is vastgesteld met als doel deze trend te doorbreken. Dit jaar was ook het eerste volledige jaar van de nieuwe busconcessie. We zien voor het OV ook een hoge klanttevredenheid in 2025 (score 7,8).  Op het spoor zijn diverse ontwikkelingen een stap verder gebracht, zoals station Leeuwarden Middelsee en ERTMS. 

Vastgestelde beleidsnotities

Terug naar navigatie - Programma 2: Infrastructuur - Vastgestelde beleidsnotities

Verbonden partijen

Terug naar navigatie - Programma 2: Infrastructuur - Verbonden partijen

Onderstaande verbonden partij levert een bijdrage aan de doelen en resultaten van dit programma. Een nadere toelichting van de verbonden partijen staat in paragraaf 5 van deze begroting.

  • OVEF (Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân U.A.) te IJlst Voorheen SOVF (Stichting Openbare Verlichting Fryslân)
  • Gemeenschappelijke Regeling Mobiliteitsbureau Noordoost Friesland

Wat wilden we bereiken?

Terug naar navigatie - Programma 2: Infrastructuur - Wat wilden we bereiken?

Doelstellingen programma 2

Terug naar navigatie - Programma 2: Infrastructuur - Wat wilden we bereiken? - Doelstellingen programma 2

We  richten ons op de versterking van het regionale openbaar vervoer, met name op het platteland. Daarnaast zetten wij ons in voor een betere verbinding met de Randstad en de rest van het land. Denk daarbij aan de versterking van de huidige treinverbinding Leeuwarden-Zwolle en de Lelylijn. 

De provincie is wettelijk verantwoordelijk voor de instandhouding van onze wegen en vaarwegen. Waar mogelijk voeren we ook verbeteringen door.  Met het Rijk maken we afspraken over noodzakelijke verbeteringen in de Rijksinfrastructuur, zoals de bereikbaarheid van de Waddeneilanden en de staat van bruggen en aquaducten van het Prinses Margrietkanaal.  

Verkeersveiligheid is en blijft een belangrijk aandachtspunt. Wij willen het aantal verkeersdoden en verkeersgewonden in Fryslân terugdringen. Dat doen wij door het veiliger maken van de provinciale wegen en door een geïntensiveerde inzet op veilig verkeersgedrag  in Fryslân. Samen met onze partners stellen we een integrale visie op over verkeersveiligheid. 

We willen de fietsprovincie van Nederland worden en gaan daarom verder met het realiseren van de hoofdfietsroutes. 

Beleidsveld 2.1. Algemeen beleid & verkeersveiligheid

Terug naar navigatie - - Beleidsveld 2.1. Algemeen beleid & verkeersveiligheid

Wat wilden we bereiken?

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.1. Algemeen beleid & verkeersveiligheid - Wat wilden we bereiken?

Doelstelling beleidsveld 2.1.

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.1. Algemeen beleid & verkeersveiligheid - Wat wilden we bereiken? - Doelstelling beleidsveld 2.1.

Vanuit de landelijke doelstellingen, die weer vertaald zijn in het RMP, streven we vanuit verkeersveiligheid naar nul verkeersdoden in 2040. Voor het jaar 2025 is deze doelstelling te concretiseren op grond van de (toen nog vigerende) Friese Strategie Verkeersveiligheid 2010-2025. 

Verder zetten we in op een passende mobiliteit voor iedereen. Mobiliteit moet voor een ieder fysiek en digitaal toegankelijk en betaalbaar zijn. Bij toegankelijke mobiliteit streven we naar een mobiliteitssysteem waarin iedereen zich welkom en comfortabel voelt en doelgericht op pad kan gaan. Een systeem waarin de (financiële en fysieke) afstand tussen landelijk gebied/dorpen en centrumgebieden kleiner wordt. Hier zijn geen concrete doelstellingen voor 2025, wel vraagt dit het plegen van inzet.

Om te komen tot een duurzaam (fossielvrij) mobiliteitssysteem, is de doelstelling voor 2030 te komen tot een reductie van 49% t.o.v. 2020 (oftewel een reductie naar 0,72 miljoen ton). Hoewel voor 2025 geen concrete tussendoelstelling gesteld is, dienen we hier in 2025 wel inzet voor te plegen. 

Doelindicatoren 

Onderwerp Indicator Doelwaarde Realisatie
1. Verkeersveiligheid Het geregistreerde aantal doden en ziekenhuisgewonden in geheel Fryslân in 2025, vergeleken t.o.v. het gemiddelde van 2007, 2008 en 2009  (doden: 28; gewonden: 307)   Halvering van het geregistreerde doden en ziekenhuisgewonden in 2025 t.o.v. het gemiddelde van 2007-2009  
2. Mobiliteit voor iedereen      
3. Duurzame mobiliteit Reductie van CO2-uitstoot voor 2030 in Fryslân, vergeleken t.o.v. het jaar 2020.  49%
Oftewel een reductie naar 0,72 miljoen ton
 

Toelichting
Verkeersveiligheid
Het aantal dodelijke verkeersslachtoffers in Fryslân in 2025 staat voorlopig op 32 en het aantal gewonden op meer dan 900. En ook al volgen de definitieve cijfers pas in april van 2026; het is al wel duidelijk dat de gewenste trendbreuk in 2025 (halvering) absoluut nog niet is ingezet. In tegendeel: naast een stijging van het aantal dodelijke slachtoffers (+4) valt vooral de stijging van het aantal gewonden (+ 600) in negatieve zin op. 

Het aantal dodelijke slachtoffers stijgt naar het niveau van 10 jaar geleden. Onder de dodelijke slachtoffers zagen we in 2025 opvallend veel jonge automobilisten en fietsers.  Veelal zijn de dodelijke slachtoffers betrokken bij ongevallen met meerdere verkeersdeelnemers. De lijn van een (weer) stijgend aantal verkeersslachtoffers zien we ook terug in de landelijke ongevalscijfers. Dit is meegenomen als input voor het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2026-2030 die in juni 2025 is vastgesteld. 

Mobiliteit voor iedereen
Zoals hierboven toegelicht zijn er geen concrete, meetbare doelindicatoren opgenomen voor dit onderwerp. 

Duurzame mobiliteit
Voor de CO2-uitstoot is voor het jaar 2025 geen concrete doelstelling genoemd. Aangezien onze maatregelen gericht op het verduurzamen van de mobiliteit in 2025 wel (grotendeels) zijn uitgevoerd, is de realisatie groen gekleurd.   

Resultaatindicatoren

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.1. Algemeen beleid & verkeersveiligheid - Resultaatindicatoren
Onderwerp Indicator Doelwaarde 2025 Realisatie 2025
1. Verkeersveiligheid Meerjarenprogramma Verkeersveiligheid 2026 - 2030 is vastgesteld 100% 100%
ROF Werkplan 2025 is uitgevoerd 100% 100%
2. Mobiliteit voor iedereen Hub-strategie is vastgesteld 100% 100%
3. Duurzame mobiliteit Aantal geplaatste laadpalen Toename van 300 laadpalen t.o.v. 2024. Toename van 242 laadpalen t.o.v. 2024.

Toelichting
Aantal geplaatste laadpalen
In 2025 hebben we minder laadpalen geplaatst dan beoogd. Dit komt o.a. door de congestie op het netwerk en beperkte capaciteit bij aannemers voor het plaatsen van de laadpalen. 

Wat heeft het gekost?

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.1. Algemeen beleid & verkeersveiligheid - Wat heeft het gekost?
Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
Realisatie 2024
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Saldo begroting en rekening
Totaal lasten
4.925
7.054
5.639
1.415
Totaal baten
1.437
4.262
3.006
1.256
Saldo van lasten en baten
3.488
2.791
2.633
159

Uitgebreide financiële tabel

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.1. Algemeen beleid & verkeersveiligheid - Uitgebreide financiële tabel
Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
Onderwerp omschrijving
Realisatie 2024
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Saldo begroting en rekening
Lasten
Verkeersveiligheid
2.144
2.524
2.371
152
Structurele budgetten
2.144
2.524
2.371
152
Verkeersveiligheid
1.454
305
283
23
Tijdelijke budgetten
1.454
305
283
23
Verkeersveiligheid
33
330
115
215
Duurzame mobiliteit
1.294
3.895
2.870
1.025
Overlopende passiva
1.327
4.225
2.985
1.240
Totaal lasten
4.925
7.054
5.639
1.415
Baten
Verkeersveiligheid
52
37
21
16
Structurele budgetten
52
37
21
16
Verkeersveiligheid
58
0
0
0
Tijdelijke budgetten
58
0
0
0
Verkeersveiligheid
33
330
115
215
Duurzame mobiliteit
1.294
3.895
2.870
1.025
Overlopende passiva
1.327
4.225
2.985
1.240
Totaal baten
1.437
4.262
3.006
1.256
Saldo van lasten en baten
3.488
2.791
2.633
159
Mutatie tijdelijke budgetten
-1.133
-19
-19
0
Resultaat van lasten en baten
2.355
2.772
2.614
159

Toelichting
Per saldo is er een onderschrijding van  € 159.000,-  op dit beleidsveld.

Structurele budgetten
Per saldo is er een onderschrijding van € 136.000,- . Dit wordt grotendeels veroorzaakt door data en monitoring, hier is een restant van € 69.000,-.  Reden hiervoor is dat een deel van de data niet geleverd is, door een faillissement van een van de data-leveranciers. Daarmee zijn de geraamde kosten voor dat deel niet gemaakt. Behoudens een onderbesteding in 2025 verwachten we dat dit geen gevolgen zal hebben voor de structurele datalevering; in 2026 gaan we op zoek naar een nieuwe data-leverancier. Op  het werkplan ROF resteert  nog € 31.000,-.  Ondanks het moeten prioriteren van activiteiten, is het gelukt om nagenoeg alles uit te voeren conform het werkplan, met genoemd saldo als gevolg. Verder is er nog een restant op de post onderzoek/aanbesteding en rechtszaken  van € 32.000,-.

Tijdelijke budgetten/mutatie tijdelijke budgetten
Afwijking is nihil.

Overlopende passiva
Dit betreft de overlopende passiva voor mobiliteitsgedrag verkeersinfrastructuur en de overlopende passiva voor duurzame mobiliteit. De lagere lasten en baten bij mobiliteitsgedrag verkeersinfrastructuur € 215.000,- zijn  veroorzaakt doordat de uitgekeerde middelen niet  volledig in 2025 weggezet konden worden. Dit restant zetten we in voor vervolgactiviteiten die in  2026 en 2027 worden uitgevoerd. Bij duurzame mobiliteit bedragen de lagere lasten en baten € 1.025.000,-. Dit  betreft  hoofdzakelijk ( circa € 0,9 mln.) subsidies aan Groningen en Drenthe. Niet alle geplande bestedingen in het kader van deze  verstrekte subsidie zijn gerealiseerd (lastneming subsidie),  uitvoering zal in 2026 plaatsvinden.  De overige € 125.000,- heeft betrekking op onderzoeken/scan ten behoeve van laadinfra welke nog  niet (volledig) zijn afgerond in 2025.

Beleidsveld 2.2. Verbetering infrastructuur

Terug naar navigatie - - Beleidsveld 2.2. Verbetering infrastructuur

Wat wilden we bereiken?

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.2. Verbetering infrastructuur - Wat wilden we bereiken?

Doelstelling beleidsveld 2.2.

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.2. Verbetering infrastructuur - Wat wilden we bereiken? - Doelstelling beleidsveld 2.2.
  1. Onze eigen infrastructuur is veilig voor verkeersdeelnemers
  2. Vlotte doorstroming op Friese wegen, vaarwegen en het spoor 

Doelindicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde Realisatie
1. Verkeersveiligheid
Aantal verkeersdoden en (ernstig) verkeersgewonden op provinciale wegen in 2025

Afname t.o.v. 2020

(2020: 35 doden en 534 ziekenhuisgewonden)*

 

2. Vlotte doorstroming  Waardering van betrouwbaarheid netwerken en reistijd 8  

*De cijfers van het referentiejaar hebben betrekking op het totale wegennetwerk in Fryslân en sluiten dus niet aan bij de gekozen indicator. Dit wordt bij de begroting 2026 gerectificeerd.

Toelichting
Verkeersveiligheid
In 2020 hadden we 6 doden en 69 gewonden te betreuren in het verkeer op onze provinciale wegen.  Op grond van de voorlopige cijfers over 2025 (8 doden en 131 gewonden) moeten we helaas concluderen dat er nog geen sprake is van een afname. Met name het aantal gewonden is in 2025 aanzienlijk gestegen.  Het is nog niet te stellen of dit een incidentele of structurele ontwikkeling is. 

Let wel, de cijfers over 2025 zijn voorlopige cijfers. De definitieve cijfers worden door het CBS meestal medio april gepubliceerd. De afgelopen vijf jaar zat er gemiddeld een +15% verschil tussen het voorlopige en definitieve aantal dodelijke slachtoffers.  

Resultaatindicatoren

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.2. Verbetering infrastructuur - Resultaatindicatoren
Onderwerp Indicator Doelwaarde 2025 Realisatie 2025
1. Verkeersveiligheid Realisatie van de programmering 'reguliere wegenprojecten' conform uitvoeringsprogramma RMP 2025  100% 100% 
2. Vlotte doorstroming Op het Van Harinxmakanaal zijn de wachtplaatsen gerealiseerd, is gestart met de uitvoering  van de bochtverruimingen Langdeel en Froskepolle en de planologische procedure voor de bochtverruiming  Franeker 100% 50% 
Uitvoering van acties uit het Actieplan Geluid voor het jaar 2025  100% 100% 
We realiseren (delen van) hoofdfietsroutes 1
We hebben met het Rijk afspraken gemaakt over de oplossingsrichtingen voor een aantal bruggen in het Prinses Margriet Kanaal 5
We doen onderzoek naar verbetering van het bestaande spoornet in Noord-Nederland 100% 100% 
We laten door ProRail het spooremplacement van Leeuwarden ombouwen voor de capaciteitsuitbreiding van 4 treinen op het traject Leeuwarden - Sneek 100% 100% 
We voeren onderzoek uit om de HRMK-spoorbrug in Leeuwarden te vervangen door een spooraquaduct 100%  100%
We laten een verkenningsstudie uitvoeren voor de realisatie van het nieuwe station Leeuwarden Werpsterhoeke 90% 90% 

Toelichting
Van Harinxmakanaal 
Twee van de vijf wachtplaatsen zijn gereed en de overige drie zijn in voorbereiding. Er is nog niet gestart met de uitvoering van de bochtverruimingen Langdeel en Froskepolle.  Het ontwerpproces vraagt meer tijd. Dat komt o.a. door kostenstijgingen, verkrijgen van de benodigde vergunningen, onderhandelingen over grondverwerving en afhankelijkheden van nutsbedrijven (kabels en leidingen). De planologische procedure voor de bochtverruiming Franeker is gestart. 

Bruggen Prinses Margriet Kanaal
Op 4 maart hebben wij u geïnformeerd over het gezamenlijke besluit van de provincie en het Rijk om de onderhandelingen inzake de vervanging van de bruggen door aquaducten te beëindigen. Het Rijk heeft daarop besloten  de bruggen Uitwellingerga, Spannenburg, Kootstertille en Oude Schouw te vervangen door nieuwe, volwaardige bruggen. Over de vervanging van brug Schuilenburg heeft het Rijk nog geen besluit genomen. We blijven met het Rijk in gesprek om ook hier tot een duurzame oplossing te komen. 

Verkenningsstudie station Leeuwarden Werpsterhoeke
In 2025 is een groot deel van de verkenningsstudie voor de realisatie van het nieuwe treinstation aan de zuidkant van Leeuwarden conform planning door ProRail uitgevoerd. De resultaten hiervan worden eerste helft van 2026 verwacht. De provincie is met betrokken partijen in gesprek over de inpassing van het station in de dienstregeling. Hiervoor moeten nog inpassingsmaatregelen op het traject Leeuwarden - Zwolle worden gerealiseerd.

ProRail heeft aangegeven dat bodemstabiliteit een risico is voor de realisatie van het project. Nader onderzoek naar de bodem moet meer inzicht geven wat voor consequenties dit mogelijk heeft.

In november heeft de gemeente Leeuwarden in samenspraak met de provincie een Rijkssubsidie (Woningbouw op Korte Termijn - WoKT) van circa € 3,9 mln. binnengehaald ten bate van een extra kwaliteitsimpuls voor de realisatie van P&R- en fietsvoorzieningen bij het nieuwe station. Tevens is op basis van een gezamenlijk advies van gemeente en provincie de officiële stationsnaam door ProRail in december vastgesteld: station Leeuwarden Middelsee. 

Wat heeft het gekost?

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.2. Verbetering infrastructuur - Wat heeft het gekost?
Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
Realisatie 2024
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Saldo begroting en rekening
Totaal lasten
20.653
9.712
8.464
1.248
Totaal baten
10.189
2.622
2.508
113
Saldo van lasten en baten
10.463
7.091
5.956
1.135

Uitgebreide financiële tabel

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.2. Verbetering infrastructuur - Uitgebreide financiële tabel
Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
Onderwerp omschrijving
Realisatie 2024
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Saldo begroting en rekening
Lasten
Verkeersveiligheid
1.738
1.342
1.193
149
Vlotte doorstroming
0
115
0
115
Structurele budgetten
1.738
1.457
1.193
264
Verkeersveiligheid
906
662
403
259
Vlotte doorstroming
2.712
631
68
563
Tijdelijke budgetten
3.618
1.292
471
821
Verkeersveiligheid
-75
4.106
4.057
49
Vlotte doorstroming
5.934
235
235
0
Reserves
5.859
4.341
4.292
49
Verkeersveiligheid
381
586
586
0
Vlotte doorstroming
9.057
2.036
1.922
113
Overlopende passiva
9.438
2.622
2.508
113
Totaal lasten
20.653
9.712
8.464
1.248
Baten
Verkeersveiligheid
653
0
0
0
Structurele budgetten
653
0
0
0
Vlotte doorstroming
7
0
0
0
Tijdelijke budgetten
7
0
0
0
Vlotte doorstroming
99
0
0
0
Reserves
99
0
0
0
Verkeersveiligheid
381
586
586
0
Vlotte doorstroming
9.049
2.036
1.922
113
Overlopende passiva
9.430
2.622
2.508
113
Totaal baten
10.189
2.622
2.508
113
Saldo van lasten en baten
10.463
7.091
5.956
1.135
Mutatie reserves
-4.537
1.279
1.328
-49
Mutatie tijdelijke budgetten
-2.753
-730
78
-807
Resultaat van lasten en baten
3.173
7.640
7.362
278

Toelichting
Per saldo is er een onderbesteding van €  278.000,-.

Structurele budgetten
Per saldo is er een onderbesteding van €  264.000,-. Dit wordt veroorzaakt door vrijval  van kapitaallasten. Verwachting was dat de resterende werkzaamheden van reeds afgerekende projecten nog eind 2025 gerealiseerd konden worden, in verband met procedures etc. verschuiven deze werkzaamheden naar 2026. De resterende kapitaalslasten waren als dekking hiervoor beschikbaar.

Tijdelijke budgetten/mutatie tijdelijke budgetten
De lagere last van €  821.000,-.   heeft hoofdzakelijk betrekking op RSP-infraprojecten.  De verwachting was dat er een bijdrage vanuit deze middelen benodigd was voor enkele RSP-projecten, waaronder de RSP-spoorprojecten. Hierbij is de provincie afhankelijk van de werkzaamheden van ProRail. De afrekening van het spoortraject ESGL moet nog plaatsvinden.  Tevens is de verkenning van het station Leeuwarden Middelsee nog niet  geheel gereed, afronding zal in 2026 plaatsvinden.

Reserves/mutatie reserves
Afwijking is nihil. 

Overlopende passiva
De overlopende passiva heeft betrekking op de 4de trein Sneek-Leeuwarden.  Afrekening zal in 2026 plaatsvinden.

Beleidsveld 2.3. Instandhouding provinciale infrastructuur

Terug naar navigatie - - Beleidsveld 2.3. Instandhouding provinciale infrastructuur

Wat wilden we bereiken?

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.3. Instandhouding provinciale infrastructuur - Wat wilden we bereiken?

Doelstelling beleidsveld 2.3.

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.3. Instandhouding provinciale infrastructuur - Wat wilden we bereiken? - Doelstelling beleidsveld 2.3.
  1. De instandhouding van onze provinciale infrastructuur is op orde 
  2. Onze wegen en vaarwegen zijn optimaal beschikbaar en veilig, ook onder winterse omstandigheden

Doelindicatoren 

Onderwerp Indicator Doelwaarde Realisatie
1. Instandhouding provinciale infrastructuur Beheer en onderhoud van onze infrastructuur is op orde Onderhoudsniveau 6  
2. Beschikbaarheid en veiligheid Onze infrastructuur is beschikbaar en veilig voor gebruikers 100%  

Toelichting
Instandhouding provinciale infrastructuur
December 2025 hebben wij u per brief (02440511) geïnformeerd over de evaluatie van het beleidskader voor het onderhoud van provinciale infrastructuur. De evaluatie laat zien dat het onderhoud van onze infrastructuur op dit moment voldoet aan het vastgestelde onderhoudsniveau 6. Tegelijkertijd zien we verschillende ontwikkelingen en risico's  waardoor het nodig is het beleidskader te actualiseren.  De actualisatie wordt verder voorbereid en eind 2026 ter besluitvorming aan uw Staten voorgelegd.

Beschikbaarheid en veiligheid
Als provincie Fryslân streven wij naar een zo hoog mogelijke beschikbaarheid en veiligheid van onze infrastructuur. Tegelijkertijd kan het in de praktijk voorkomen dat, ondanks zorgvuldig beheer en onderhoud, er incidenteel stremmingen voorkomen. Dit kan het gevolg zijn van storingen die onverwacht of door externe oorzaken ontstaan. In 2025 kampten we met verschillende storingen. Een aanvaring met een hoogspanningsmast bij Franeker blokkeerde de vaarweg en door een probleem met brug Ritsumasyl moest het fietsverkeer een tijdlang omrijden via het aquaduct.

Resultaatindicatoren

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.3. Instandhouding provinciale infrastructuur - Resultaatindicatoren
Onderwerp Indicator Doelwaarde 2025 Realisatie 2025
1. Instandhouding provinciale infrastructuur

 

Uitvoering (groot) onderhoud conform uitvoeringsprogramma 2025 100% 95% 
Verzorgings- en technische score dagelijks onderhoud wegen dat voldoet aan niveau 6 97% 97% 
2. Beschikbaarheid en veiligheid
 
Aantal bruggen wat aangesloten wordt op de bediencentrale 2 1
Preventieve gladheidsbestrijding op onze wegen  100% 100%

Toelichting
Uitvoering (groot) onderhoud
T.o.v. de geactualiseerde programmering bij de bestuursrapportage 2025 zijn de afwijkingen beperkt.

Aangesloten bruggen bediencentrale
Er is één brug aangesloten op de bediencentrale, namelijk een brug van de Gemeente Heerenveen:  de Poolsbrug in Gersloot. De tweede aansluiting is doorgeschoven omdat het betreffende gemeentelijke project vertraging heeft opgelopen in de aanbestedingsprocedure.

Wat heeft het gekost?

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.3. Instandhouding provinciale infrastructuur - Wat heeft het gekost?
Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
Realisatie 2024
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Saldo begroting en rekening
Totaal lasten
27.520
38.489
36.690
1.798
Totaal baten
9.204
2.416
2.609
-193
Saldo van lasten en baten
18.317
36.073
34.082
1.991

Uitgebreide financiële tabel

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.3. Instandhouding provinciale infrastructuur - Uitgebreide financiële tabel
Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
Onderwerp omschrijving
Realisatie 2024
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Saldo begroting en rekening
Lasten
Instandhouding provinciale infrastructuur
15.881
18.126
17.363
762
Beschikbaar en veiligheid
1.953
2.165
3.159
-994
Structurele budgetten
17.834
20.291
20.522
-231
Instandhouding provinciale infrastructuur
29
0
-4
4
Tijdelijke budgetten
29
0
-4
4
Instandhouding provinciale infrastructuur
7.715
17.698
15.325
2.373
Beschikbaar en veiligheid
802
0
338
-338
Reserves
8.518
17.698
15.663
2.035
Instandhouding provinciale infrastructuur
1.139
500
509
-9
Werken voor derden (schades)
1.139
500
509
-9
Totaal lasten
27.520
38.489
36.690
1.798
Baten
Instandhouding provinciale infrastructuur
3.014
1.486
1.670
-184
Structurele budgetten
3.014
1.486
1.670
-184
Instandhouding provinciale infrastructuur
430
430
430
0
Beschikbaar en veiligheid
4.621
0
0
0
Reserves
5.051
430
430
0
Instandhouding provinciale infrastructuur
1.139
500
509
-9
Werken voor derden (schades)
1.139
500
509
-9
Totaal baten
9.204
2.416
2.609
-193
Saldo van lasten en baten
18.317
36.073
34.082
1.991
Mutatie reserves
11.280
-3.148
-1.113
-2.035
Mutatie tijdelijke budgetten
0
600
600
0
Resultaat van lasten en baten
29.596
33.525
33.569
-44

Toelichting
Per saldo is er een afwijking nihil op dit beleidsveld.

Structurele budgetten
Per saldo is de afwijking nihil echter wel de grootste afwijkingen op verschillende onderdelen benoemd.

Bij onderhoud vaarwegen (€ 0,5 mln. lagere lasten) zijn  een aantal verondiepingen geconstateerd waarmee is gestart echter de volledige realisatie is niet gelukt in verband met  langere voorbereidingstijd/meerdere onderzoeken zoals kabels en leiding, waterbodemonderzoek en onderzoeken ten behoeve van duurzame en circulaire afzetmogelijkheden van baggerspecie.

De kosten voor incidentmanagement zijn € 0,3 mln. hoger als gevolg van meer inzet van aannemers bij calamiteiten.

Bij de gladheidsbestrijding is een overschrijding van circa € 1 mln. als gevolg van weersomstandigheden welke niet beïnvloedbaar zijn.

Verder  is er een onderbesteding  / vrijval  van kapitaallasten €  0,5 mln.  Verwachting was dat de resterende werkzaamheden van reeds afgerekende projecten nog eind 2025 gerealiseerd konden worden, in verband met procedures etc. verschuiven deze werkzaamheden naar 2026. De resterende kapitaalslasten waren als dekking hiervoor beschikbaar. 

Bij de baten wordt de afwijking veroorzaakt door enerzijds hogere baten als gevolg van verkoop van een woning (€ 0,3 mln.)  en tevens lagere baten ( 0,1 mln.) als gevolg van  lagere huur/pachten en stortopbrengsten. 

Tijdelijke budgetten
Per saldo is de afwijking nihil. 

Reserves/mutatie reserves
De lagere lasten en baten bedragen € 2 mln.  Bij het grootonderhoud  wegen  en vaarwegen  (kunstwerken) zijn de lasten € 1,1 mln. lager als gevolg van het niet tijdig kunnen uitvoeren van bepaalde projecten. Dit wordt veroorzaakt door verschillende factoren,  onder andere door aanvullende onderzoeken, samenhang tussen projecten, bijgestelde planningen (waren aan de optimistische kant) en weersomstandigheden.  Bij de reserve oeverbeheer  zijn de lasten  € 1,2 mln. lager, deze reserve is opgestart als een pilot tussen overheden. Deze pilot komt nog niet tot zijn recht c.q. geen aanvragen hebben plaatsgevonden . In 2026 zal er een evaluatie uitgevoerd worden hoe verder te gaan met deze reserve oeverbeheer.  Bij de reserve activa derden zijn de lasten  € 0,3 mln. hoger dit heeft betrekking op de RSP projecten (Joure, Haak om Leeuwarden) en afstandsbediening (Cluster Dokkum en cluster Leeuwarden), via deze reserve worden de lasten gedekt.

Beleidsveld 2.4. Openbaar vervoer

Terug naar navigatie - - Beleidsveld 2.4. Openbaar vervoer

Wat wilden we bereiken?

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.4. Openbaar vervoer - Wat wilden we bereiken?

Doelstelling beleidsveld 2.4.

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.4. Openbaar vervoer - Wat wilden we bereiken? - Doelstelling beleidsveld 2.4.
  1. Het OV in Fryslân is voor iedereen toegankelijk
  2. Het OV is volledig duurzaam 
  3. Het OV is betrouwbaar 

Doelindicatoren

Onderwerp Indicator Doelwaarde Realisatie
1. Toegankelijk OV Rapportcijfer klanttevredenheid OV Fryslân  Minimaal een 7.5  
2. Duurzaam OV Zero-emissie regionaal bus- en treinvervoer
 
Vanaf 2030 100% ZE-busvervoer  
Vanaf 2036 100% ZE-treinvervoer  
3. Betrouwbaar OV

Punctualiteit  (jaarlijks percentage regionale treinen en bussen dat op tijd aankomt)
 
90% bus  
95% trein  

Toelichting
Toegankelijk OV
De OV-klantenbarometer laat zien dat reizigers het regionale bus- en treinvervoer gemiddeld met een 7,8 waarderen. Dat is in lijn met het landelijk gemiddelde. 


Betrouwbaarheid
Qbuzz heeft in 2025 geen punctualiteit van 90% gehaald. Het jaar 2025 stond in het teken van de opstart van de concessie met bijbehorende opstartproblemen wat een ongunstig effect heeft gehad op de score voor punctualiteit. Arriva heeft wel een punctualiteit van minimaal 95% gehaald.

Resultaatindicatoren

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.4. Openbaar vervoer - Resultaatindicatoren
Onderwerp Indicator Doelwaarde 2025 Realisatie 2025
1. Toegankelijk OV Toename aandeel toegankelijke bushaltes 40 0
2. Duurzaam OV Overname en realisatie bus stallingen in Fryslân   5 5
Uitvoeren verkenningsstudie batterijtreinen voor de trajecten Leeuwarden - Harlingen Haven en Leeuwarden - Stavoren 25% 25%
3. Betrouwbaar OV Realisatie DRIS-panelen op strategisch locaties  25

Toelichting
Toename aandeel toegankelijke bushaltes
In de bestuursrapportage 2025 is gemeld dat de inzet van Rijksmiddelen aanpassing van de bestaande subsidieregeling vergt. Dit duurde langer dan verwacht. In december 2025 is de aangepaste subsidieregeling van kracht geworden en kunnen aanvragen voor het toegankelijker maken van bushaltes worden ingediend. Realisatie vindt plaats in de periode 2026 en 2027.

Realisatie DRIS-panelen
In de bestuursrapportage 2025 is aangegeven dat de aanbesteding voor het plaatsen van 25 nieuwe DRIS panelen in 2025 later is gestart dan beoogd. De aanbesteding is in inmiddels  succesvol doorlopen. Door de uitloop worden de DRIS panelen pas in 2026 geplaatst. 

Wat heeft het gekost?

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.4. Openbaar vervoer - Wat heeft het gekost?
Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
Realisatie 2024
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Saldo begroting en rekening
Totaal lasten
83.249
81.224
75.497
5.727
Totaal baten
4.510
8.273
4.454
3.819
Saldo van lasten en baten
78.739
72.951
71.043
1.907

Uitgebreide financiële tabel

Terug naar navigatie - Beleidsveld 2.4. Openbaar vervoer - Uitgebreide financiële tabel
Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
Onderwerp omschrijving
Realisatie 2024
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Saldo begroting en rekening
Lasten
Toegankelijk OV
65.521
65.317
63.380
1.936
Duurzaam OV
1.099
721
806
-85
Structurele budgetten
66.619
66.037
64.186
1.851
Toegankelijk OV
14.564
9.487
9.350
137
Duurzaam OV
27
50
140
-90
Betrouwbaar OV
300
50
50
0
Tijdelijke budgetten
14.891
9.587
9.540
47
Betrouwbaar OV
1.738
5.599
1.771
3.828
Overlopende passiva
1.738
5.599
1.771
3.828
Totaal lasten
83.249
81.224
75.497
5.727
Baten
Toegankelijk OV
2.771
2.674
2.682
-9
Structurele budgetten
2.771
2.674
2.682
-9
Betrouwbaar OV
1.738
5.599
1.771
3.828
Overlopende passiva
1.738
5.599
1.771
3.828
Totaal baten
4.510
8.273
4.454
3.819
Saldo van lasten en baten
78.739
72.951
71.043
1.907
Mutatie tijdelijke budgetten
404
5.221
5.132
89
Resultaat van lasten en baten
79.143
78.171
76.175
1.996

Toelichting
Per saldo is er een onderbesteding van € 2 mln. op dit beleidsveld.

Structurele budgetten
Per saldo is er een onderschrijding van €  1,9 mln.  De LBI-index (loon en brandstof) voor het Openbaar vervoer is lager dan in de begroting was opgenomen.  De vastgestelde indexering is  per saldo circa € 0,5 mln. lager. De uitgaven ten behoeve van de busconcessie zijn € 1,5 mln. lager wat onder andere veroorzaakt wordt  door de  verrekening van voorlopige malus (€ 1 mln.) over 2025 vanwege niet volledig voldoen aan de concessie voorwaarden. Verder door minder uitgaven voor onvoorzien/additioneel vervoer/ meerwerk (€ 0,5mln. ) . Op de onderhoudsbudgetten en stelpost kapitaalslasten is een restant van € 0,5 mln. deze zijn aangewend voor de afwaardering boekwaarde van het gasvulpunt (€ 0,6 mln. ) omdat deze niet meer in gebruik is bij de provincie.

Tijdelijke budgetten/mutatie tijdelijke budgetten
Op het tijdelijk budget  voor verduurzaming OV is voor de verkenningsstudie partiële elektrificatie van spoorlijnen een deel van de  werkzaamheden eerder verricht,  deze  overschrijding  (€ 140.000,-) wordt verrekend met volgend jaar , voor  het  project deelmobiliteit Nrd-Ned  zijn de activiteiten niet in 2025 gerealiseerd (€ 50.000,-) deze mutaties  verlopen via de reserve tijdelijke budgetten.  Verder is er vrijval ontstaan het tijdelijke budget ten behoeve  openbaar vervoer maatregelen, minder inzet buurtbus en wijkauto's (€ 0,1 mln.).

Overlopende passiva
De overlopende passiva heeft betrekking op ERTMS. De afwijking wordt veroorzaakt door de regels  rondom subsidielastneming .

Wat heeft het programma gekost?

Terug naar navigatie - Programma 2: Infrastructuur - Wat heeft het programma gekost?
Exploitatie - Bedragen x € 1.000,-
Realisatie 2024
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Saldo begroting en rekening
Lasten
Beleidsveld 2.1 Algemeen beleid en verkeersveiligheid
4.925
7.054
5.639
1.415
Beleidsveld 2.2 Verbetering infrastructuur
20.653
9.712
8.464
1.248
Beleidsveld 2.3 Instandhouding provinciale infrastructuur
27.520
38.489
36.690
1.798
Beleidsveld 2.4 Openbaar vervoer
83.249
81.224
75.497
5.727
Totaal lasten
136.347
136.478
126.290
10.188
Baten
Beleidsveld 2.1 Algemeen beleid en verkeersveiligheid
1.437
4.262
3.006
1.256
Beleidsveld 2.2 Verbetering infrastructuur
10.189
2.622
2.508
113
Beleidsveld 2.3 Instandhouding provinciale infrastructuur
9.204
2.416
2.609
-193
Beleidsveld 2.4 Openbaar vervoer
4.510
8.273
4.454
3.819
Totaal baten
25.340
17.573
12.577
4.996
Saldo van lasten en baten
111.007
118.905
113.714
5.191
Mutatie reserves
6.742
-1.869
215
-2.084
Mutatie tijdelijke budgetten
-3.482
5.072
5.791
-719
Resultaat van lasten en baten
114.267
122.108
119.720
2.389

Toelichting
De toelichtingen op de grootste afwijkingen staan bij de afzonderlijke beleidsvelden.

Investeringen

Terug naar navigatie - Programma 2: Infrastructuur - Investeringen
Bedragen x € 1.000,-
Stand per 1-1-2025
uitgaven
bijdragen derden
Stand per 31-12-2025
Onderhanden werken
81.948
25.799
5.200
102.547
Opgeleverde werken
324.664
4.181
2.659
326.187
Afgerekende werken
15.548
395
0
15.943
Totaal
422.160
30.375
7.859
444.677

Toelichting
De volgende projecten zijn in 2025 afgerekend: 

Overige projecten:                                                                           

  • ESGL-tunnel Hurdegaryp

Meerjarenprogramma kunstwerken (MPK):                   

  • Brug Dokkumer Grootdiep Engwierum 
  • Brug Zijlsterrijd Kollum
  • Aquaduct Ie

OV Duurzaam:                                               

  • Refurbishment algemeen
  • Aanpassing busstation Sneek

Oeverinvesteringen:                                               

  • Oever Jeltesloot Heeg
  • Oever Helomavaart
  • Oever VHK Dronryp en Deinum

Zie verder bijlage 6. Onderhanden en opgeleverde investeringen

Balanspost reserves

Terug naar navigatie - Programma 2: Infrastructuur - Balanspost reserves
Bedragen x € 1.000,-
Stand per 1-1-2025
toevoeging
onttrekking
Stand per 31-12-2025
R. Dekkingsreserve kapitaallasten
178.657
2.013
5.000
175.670
R. Groot onderhoud Water
23.516
2.456
0
25.972
R. Groot onderhoud Wegen
20.292
0
3.968
16.324
R. Investering eigendom derden
34.441
0
338
34.103
R. Oeverbeheer
764
737
0
1.501
R. Reserve verstrekte subsidies
15.635
0
235
15.400
Totaal
273.305
5.206
9.541
268.970

Toelichting
Reserve dekking kapitaalslasten
Via deze reserve dekken we de kapitaalslasten van projecten welke ineens gefinancierd zijn aangezien we investeringen verplicht moeten activeren vanaf 2017.  

Reserve Grootonderhoud Water
Via deze reserve verlopen de jaarlijkse verschillen tussen het budget voor groot onderhoud en de daarbij behorende programmering.

Reserve Grootonderhoud Wegen
Via deze reserve verlopen de jaarlijkse verschillen tussen het budget voor groot onderhoud en de daarbij behorende programmering.

Reserve bijdrage aan activa in eigendom derden
Via deze reserve worden bijdragen in de investeringen in eigendom van derden opgenomen conform de nota reserves en voorzieningen. Het betreft hier o.a. de bijdrage in de spoorbruggen, afstandsbediening Friese Meren, bereikbaarheid Leeuwarden.

Reserve oeverbeheer
Via deze reserve geven we invulling aan de wettelijke verantwoordelijk van de overheden (provincie en gemeenten) om de aangewezen vaarwegen in stand te houden. Uit deze reserve betalen we mee aan het oeveronderhoud van publieke en private partijen (subsidie via Oeverfonds).  De dekking van deze reserve komt voor 50% vanuit de gemeenten en voor 50% vanuit de provincie.

Reserve verstrekte subsidies
Deze reserve is gevormd in verband met de subsidielastneming van subsidies boven het drempelbedrag van € 900.000 en betreft de volgende projecten:   Investeringsagenda bereikbaarheid gebiedsontwikkeling Heerenveen , European Rail Traffic Management System (ERTMS) en de Trochfytsroutes.

Balanspost overlopende passiva

Terug naar navigatie - Programma 2: Infrastructuur - Balanspost overlopende passiva
Bedragen x € 1.000,-
Stand per 1-1-2025
toevoeging
aanwending
Stand per 31-12-2025
OP 4e trein Sneek Leeuwarden
2.036
0
1.922
113
OP BO MIRT Mobiliteitsgedr vervoerscorridor NO NL
298
115
182
OP SPUK E106 Region aanpak laadinfrastructuur 2
5.210
2.790
2.870
5.131
OP SPUK E12 Bermmaatregelen
1.281
0
1.281
0
OP SPUK E15 Regionale aanpak laadinfrastructuur
143
143
OP SPUK E20 Reg stimul verkeersveiligh maatr SPV
2.084
0
586
1.498
OP SPUK E22 ERTMS Eur Rail Traffic Man System
5.366
237
1.771
3.832
OP SPUK E33-2 MIRT 17-19 Fiets in de Keten 18-2022
10
10
OP SPUK E38 Veilig doelm en duurz gebr verk infra
27
0
27
0
OP SPUK E56b BO MIRT verkeersinfrastructuur 20201
69
69
OP SPUK E84 Stimul verkeersveilighmtr 2022-2023
408
408
Totaal
16.634
3.325
8.572
11.387

Toelichting
OP 4e trein Sneek
Deze middelen worden specifiek ingezet voor versnellingsmaatregelen op het emplacement Leeuwarden, waardoor er een robuustere dienstregeling mogelijk wordt en er meer tijdsruimte ontstaat voor het rijden van een kwartiersdienst in de spits naar/van Sneek.

OP SPUK E106  Regionale aanpak laadinfrastructuur 2
Deze specifieke uitkering is door het rijk beschikbaar gesteld aan de NAL Regio Noord (prov. Fryslân, Groningen en Drenthe). Dit geld dient besteed te worden voor het verder verduurzamen van mobiliteit door deze te elektrificeren. De laadinfra mag hierin geen beperkende factor zijn.

OP SPUK E12 Bermmaatregelen
Deze specifieke uitkering van het Rijk is gericht op het veiliger maken van de bermen langs provinciale wegen. Hiervoor is aansluiting gezocht bij de reeds lopende provinciale infrastructuurprogramma’s.

OP SPUK E15 Regionale aanpak laadinfrastructuur
De SPUK is voor de uitvoering van de NAL (Nationale Agenda Laadinfrastructuur) in de noordelijke provincies. Hiervoor is een samenwerkingsovereenkomst gesloten met het Rijk, de provincies Groningen en Drenthe en de netbeheerders, Fryslân is penvoerder. Het werk bestaat uit het opstellen, actualiseren en uitvoeren van een plan van aanpak op basis van de onderwerpen zoals beschreven in de Samenwerkingsovereenkomst.

OP SPUK E20 Regionale stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen SPV (1e tranche)
Deze Rijksubsidie is gericht op het verbeteren van de verkeersveiligheid in het algemeen. Voor de provinciale wegen is aansluiting gezocht bij de reeds lopende infrastructuurprogramma’s.

OP SPUK E22 ERTMS European Rail Traffic Management System
Deze middelen worden ingezet ten behoeve van de inbouw van ERTMS in de treinen van Arriva. Het betreft 2/3 deel van de bijdrage aan Arriva van de toekenning middels subsidiebeschikking 02051399. De middelen vanuit de SPUK E 22 worden jaarlijks in oktober aan de provincie uitgekeerd volgens een vastgesteld cash-flow schema. Uitkering vanuit het Rijk is inclusief jaarlijkse indexering volgen IBOI systematiek.

OP SPUK E33-2 MIRT 17-19 Fiets in de Keten 18-2022
In het Bestuurlijk Overleg MIRT Noord-Nederland op 20 november 2019 is afgesproken dat de provincie Fryslân een bijdrage ontvangt voor de realisering van Fiets in de keten onder de voorwaarde dat dit concept geschikt is om bij succes uitgerold te worden naar de andere Noordelijke provincies.

OP SPUK E38 Veilig doelmatig en duurzaam gebruik verkeersinfra
Deze specifieke uitkering van het Rijk is bestemd voor stimulering door werkgevers van gebruik van de fiets voor woon-werkverkeer en zakelijk verkeer.

OP SPUK E56b BO MIRT verkeersinfrastructuur 20201
Deze vergoeding van het Rijk is beschikbaar gesteld voor stakeholdersaanpak / werkgeversaanpak, bestaande uit de onderdelen c; Ondersteuning bij kennisuitwisseling door werkgevers en advisering aan werkgevers over verduurzaming van woon-werkverkeer en d: Ondersteuning van stimulering door werkgevers van gebruik van de fiets voor woon-werkverkeer en zakelijk verkeer.

OP SPUK E84 Stimul verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023 (2e tranche)
Deze specifieke uitkering van het Rijk is gericht op het verbeteren van verkeersveiligheid op onderliggend wegennet (provinciale en gemeentelijke wegen)-  i.e. realisatie van een tweetal rotondes in de N369 en N355.